Ffurfiau Asesu
Dylai Asesu fod:
- Yn agored a thryloyw;
- Yn barhaus, ac nid rhywbeth munud olaf ar ddiwedd cwrs;
- Yn ddibynadwy a thrylwyr;
- Yn berthnasol i’r grwp targed;
- Yn ddigonol i ddarparu digon o dystiolaeth i fodloni’r Maen Prawf Asesu.
Dylai’r dulliau asesu a ddewisir fod yn berthnasol, gan adlewyrchu anghenion y grwp. Mae’n arfer da i sicrhau bod gan ddysgwyr gopïau o’r Canlyniadau Dysgu a’r Meini Prawf Asesu fel eu bod yn ymwybodol o’r disgwyliadau. Gall hyn gynnwys egluro sut y gall dysgwyr gyflawni ar wahanol lefelau.
Dylai unrhyw strategaeth asesu gynnwys amrywiaeth o ddulliau asesu sy’n briodol i’r grwp targed, e.e.
- Arsylwi gweithgareddau sy’n digwydd yn naturiol, ee chwarae rôl, efelychiadau, gweithgareddau ymarferol, perfformiad, arddangosiad ayyb.
- Trafodaethau, yn amrywio o sgyrsiau anffurfiol strwythuredig i drafodaethau dan arweiniad.
- Cynhyrchu arteffactau, lluniadau ayyb.
- Tasgau strwythuredig, ee prosiect, traethawd, astudiaeth achos, aseiniad.
- Arholiad/prawf.
- Dyddiadur/dyddlyfr/llyfr log.
Diffiniadau Asesu Lefel 4 ac Uwch
Asesu Anffurfiol / Ffurfiol
Mae asesu anffurfiol yn barhaus, integredig a hyblyg. Mae’n amrywiol, a gall fod yn asesu gan y tiwtor neu’r dysgwr – gall gynnwys unrhyw rai o’r canlynol:
| Asesu anffurfiol, heb fod ar bapur | Asesu anffurfiol ar bapur |
| Gemau | Rhestr wirio hunanasesu |
| Trafodaeth anstrwythuredig | Dyddlyfr dysgu |
| Sgwrs | Cwestiynau ac atebion ysgrifenedig |
| Cwestiynau ac atebion | Taflen llenwi’r bylchau |
| Chwarae rôl | Cynlluniau gweithredu |
Asesu Ffurfiol - mae’n strwythuredig, fel arfer yn digwydd dan amodau a nodwyd yn glir, ac fe’i defnyddir fel rheol ar gyfer asesu crynodol, ee amser penodol i roi cyflwyniad neu ymgymryd â thasg ymarferol
| Asesu ffurfiol heb fod ar bapur | Asesu ffurfiol ar bapur |
| Gweithgaredd ymarferol | Rhestr wirio |
| Trafodaeth strwythuredig | Taflenni gwaith |
| Cwestiynau & Atebion | Ffurflenni cais |
| Arddangosfa | Traethodau |
| Prawf llafar | Arholiad/prawf |
| Perfformiad | Aseiniadau |
| Tiwtorial | Prosiectau |
| Aseiniadau | Dyddiadur |
| Prosiectau |
Dylai asesu o fewn darpariaeth Agored Cymru olygu:
- Defnyddio meini prawf asesu yn drylwyr, ar y lefelau priodol, ee Mynediad, Lefel Un, Lefel Dau, neu Lefel 3.
- Proses safoni i sicrhau cysondeb ar draws: ddiddordebau; safleoedd ac unedau er mwyn bodloni safonau.
Dylai asesu bob amser fod:
- Yn wreiddiol
- dilys/digonol
- Dibynadwy a chyson
- Addas i’r diben
- Cynhwysol
Dilysrwydd Tystiolaeth
Rhaid i bob ymarfer asesu fod â phrosesau wedi’u sefydlu i sicrhau mai gwaith y myfyrwyr eu hunain yw’r dystiolaeth i’w hasesu. Polisi llên-ladrad http://www.agored.org.uk/getfile.aspx?fileid=355)
Dylai tiwtoriaid a Dilyswyr Mewnol fod yn ymwybodol bob amser o’r angen i gadarnhau dilysrwydd gwaith dysgwyr. Mae hyn wedi dod yn gynyddol bwysig gyda dyfodiad a’r defnydd cynyddol o Dechnoleg Gwybodaeth megis Prosesu Geiriau, y Rhyngrwyd, Mewnrwydi a CD, sydd wedi cyfrannu i’r risg o lên-ladrad a chopïo.
Er ei bod bron yn amhosibl cael gwared â phob cyfle ar gyfer llên-ladran a chopïo, mae modd cymryd camau i leihau’r risg i hynny ddigwydd:
- Dylai fod gan bob canolfan ddatganiad llên-ladrad a dylai pob dysgwr fod yn ymwybodol o’r polisi a’r oblygiadau
- Dylid cynnwys datganiad yn cadarnhau dilysrwydd y gwaith yn ffeil neu bortffolio’r dysgwr, yn enwedig ar gyfer Technoleg Gwybodaeth
- Dylai pob ymarfer Technoleg Gwybodaeth printiedig fod wedi’i lofnodi gan y dysgwr. Dylai’r tiwtor hefyd lofnodi os gall gadarnhau mai gwaith y dysgwr ei hun ydyw.
- Dylid cadw copi drafft o waith lle bynnag y bo modd. Ar wahân i nodi dilysrwydd, dylid annog yr arfer hon am ei bod yn dystiolaeth o ddatblygu a chynllunio darn mwy o waith neu draethawd.
- Dylid ymchwilio os yw gwaith dysgwr, neu adrannau o fewn darn o waith yn wahanol iawn o ran lefel, tôn neu eirfa i enghreifftiau eraill o waith blaenorol. Lle bo’n briodol, dylid cyflwyno dysgwyr yn gynnar i system dderbyniol o gyfeirio, fel y gellir cyfeirio’n briodol at ffynonellau allanol
- Yn achos asesu llafar (ee cyrsiau iaith ymddiddanol) dylai’r tiwtor gadw unrhyw dapiau sain, a rhoi cadarnhad i’r Dilysydd Mewnol ynghylch pwy yw’r dysgwr neu’r dysgwyr dan sylw.
- Dylai’r tiwtor gadarnhau bod arteffact wedi’i gynhyrchu gan ddysgwr penodol
Dilysrwydd Tystiolaeth
Dylai strategaethau asesu gyfateb yn glir i’r meini prawf asesu. Dylai fod cysylltiad agos rhwng y dulliau asesu a’r canlyniadau dysgu:
ee, os mai’r maen prawf asesu yw ‘Arddangos sut i ddefnyddio ysgolion yn ddiogel’ yna NI fyddai traethawd yn disgrifio sut i ddefnyddio ysgolion yn ddiogel yn ddull asesu dilys, ond byddai asesiad ymarferol yn ddilys
Digonolrwydd / Addasrwydd i’r diben
Rhaid i’r strategaeth asesu fod yn briodol a pherthnasol i’r grwp targed o ddysgwyr a chyd-destun y dysgu. Rhaid i’r asesu fod yn briodol i’r gwerth credyd, hy byddai traethawd 2000 o eiriau yn ormodol ar gyfer uned Lefel 1 gyda 3 chredyd. (gweler diffiniadau asesu NOCN). Os yw maen prawf asesu yn nodi nifer benodol, ee pobi 3 cacen, dylai fod tystiolaeth i ddangos bod hyn wedi’i gyflawni.
